X
تبلیغات
بهداشت حرفه ای - خطرات وحوادث ناشى از استفاده نادرست مواد شوينده

بهداشت حرفه ای

کلیه مقالات و مطالب مربوط به اصول و کلیات بهداشت حرفه ای


مقدمه:

يكى از فعاليت هاى شغلى كه گروه قابل توجهى به آن اشتغال دارند، اما نمود شغلى چندانى ندارد، «خانه دارى» است. در اين شغل همانند مشاغل ديگر عملاً عوامل بيمارى زاى متعددى وجود دارد. اين عوامل در گروه هاى گوناگون قابليت شناسايى و ارزيابى دارد و پتانسيل ايجاد تخريب و آسيب رسانى به دستگاه هاى مختلف بدن در آنها وجود دارد.از سويى شاغلان حرفه خانه دارى نيز همانند ديگر حرف نيازمند آشنايى با عوامل بيمارى زاى شغل خود هستند، شناخت مناسب مخاطرات و بيمارى هاى شايع در هر حرفه مى تواند موجب كاهش مواجهه و در نتيجه آسيب به بدن و به دنبال آن ارتقاى سلامت و تندرستى شود.

معمولاً هر ساله در روزهای پایانی سال و مقارن با انجام نظافت منازل در این ایام، به علت استفاده‌ نادرست از برخی فرآورده‌ های پاک‌ کننده‌ خانگی، مواردی از بروز مسمومیت با مواد شوینده بویژه پاك كننده ها و سفيدكننده ها افزايش مى يابد كه اغلب به علت مصرف زياد وايتكس است. براساس اعلام كارشناسان، سال گذشته حدود ۹۱ نفر در روزهاى پايانى سال و در ايام خانه تكانى بر اثر مسموميت با مواد شوينده، سفيد كننده و پاك كننده در بيمارستان لقمان حكيم بسترى شدند كه ۸۸ مورد مسموميت با مواد سفيد كننده و سه مورد مسموميت با مواد شوينده و پاك كننده بوده است.

مسموميت هاى ناشى از استنشاق مواد شوينده و پاك كننده:

بيشتر موارد مسموميت با شوينده ها از نوع استنشاقى است، استفاده از مواد سفيدكننده در فضاى بسته حمام و دستشويى به علت ايجاد گاز كلر، موجب تحريك راه هاى هوايى شده و علايم مسموميت در افراد بروز مى كند و سرفه، خس خس سينه و تنگى نفس بويژه در افراد داراى زمينه بيمارى هاى ريوى از جمله علايم مسموميت با اين مواد است. گاهى افراد بويژه زنان خانه دار براى پاكيزگى بيشتر سطوح سراميكى از مخلوط وايتكس و تركيبات اسيدى بسيار قوى مانند جوهر نمك استفاده مى كنند كه به علت برخى فعل و انفعالات شيميايى موجب آزاد شدن بيشتر گاز كلر و در نتيجه شدت علايم مسموميت مى شود و در صورت بالا بودن سن و داشتن زمينه بيمارى هاى ريوى و قلبى، مى تواند منجر به مرگ شود. لذا به زنان خانه دار توصيه مى شود از مخلوط كردن مواد سفيدكننده و جوهرنمك خوددارى كنند و هنگام شست وشوى حمام و دستشويى از ماسك هاى محافظ استفاده و پنجره ها را باز و تهويه را روشن كنند تا جريان هوا برقرار شود.

همچنين استفاده زياد از سفيد كننده و پاك كننده ، انواع حلال و مواد ضد عفونى بويژه در محيط هاى سربسته و كوچك مى تواند آسيب هاى جدى و گاه جبران ناپذيرى به ريه و مجارى وارد كند. اين درحالى است كه بسيارى از مواد ضد عفونى كننده نيز به راحتى از ماسك هاى كاغذى عبور مى كنند و مى توانند موجب آسيب ريه شوند. بنابراين تهويه مناسب در محل و استفاده نكردن از محلول هاى غليظ مى تواند به پيشگيرى از اين مشكلات كمك كند.

بيماران داراى مشكلات تنفسى مانند آسم يا افرادى كه حساسيت ريوى دارند، به هيچ عنوان نبايد با اين مواد شيميايى در تماس باشند و حتى افراد سالم نيز به اميد زدن ماسك هاى كاغذى، در محيط بسته و بدون تهويه نمى توانند از اين مواد استفاده كنند.
مشكلات پوستى ناشی ازتماس مستقیم با مواد شوينده و پاك كننده:

مشكلات پوستى و مخاطى از ديگر عوارض مصرف نادرست مواد شوينده مى باشد. تركيبات شوينده خاصيت سوزانندگى خفيفى دارند كه در نتيجه تماس طولانى با سطح پوست اثر تحريكى روى آن ايجاد مى كنند. معمولاً در روزهاى پايانى سال، بيمارى هاى ناشى از تماس مستقيم پوست دست با مواد سفيد كننده و پاك كننده و حتى تماس زياد با آب و رطوبت بشدت افزايش مى يابد، بيمارى «درماتيت» زنان خانه دار يا همان اگزماى دست شايع ترين بيمارى در اين ايام است كه خارش، قرمزى و خشكى پوست و تاول هاى ريز را به دنبال خواهد داشت. معمولاً تظاهر بيمارى در كف دست و روى نوك انگشتان بروز و گاهى فاصله ميان انگشت حلقه و كنارى را درگير مى كند و ضايعه اى به شكل پيش بند تشكيل مى شود كه به اگزماى پيش بندى معروف است. به علاوه زياد نگه داشتن دست در آب و رطوبت نيز منجر به ايجاد قارچ پوستى مى شود. اين ضايعات در صورت درمان نشدن بموقع موجب التهاب و ترك پوست مى شوند. همچنين تماس مواد شيميايى با پوست مى تواند عوارض مختلفى در بر داشته باشد، به عنوان مثال تماس مكرر با سفيد كننده ها موجب از بين رفتن چربى پوست در محل تماس شده و به دنبال آن خارش، سوزش، زخم، ترشحات آبكى و چركى ايجاد مى شود.

بهترين راه براى جلوگيرى از خشكى پوست و عود اين ضايعات، استفاده از كرم هاى حاوى اوره، گليسيرين، وازلين و غيره است. زنان خانه دار بايد هنگام خانه تكانى و استفاده از مواد شوينده، پاك كننده و سفيد كننده حتماً از دستكش استفاده كنند و به علت احتمال ايجاد حساسيت به دستكش هاى لاستيكى بايد ابتدا دستكش نخى و سپس از دستكش پلاستيكى استفاده كرد.

آسيب هاى ناشى از مواد شوينده بر چشم:

انواع مواد شيميايى در درجه هاى مختلف به چشم آسيب مى رسانند و مواد شوينده و رنگ بر ازجمله خطرناك ترين مواد براى چشم به شمار مى روند و در صورت تماس با چشم به سرعت قرنيه را زخم كرده و حتى در موارد شديدتر مى توانند به سوراخ شدن كره چشم منجر شوند. مواد شوينده همچنين مى توانند موجب ايجاد زخم هاى شديد در پلك شده و چسبندگى هاى كره چشم و پلك را به همراه داشته باشند. آسيب ناشى از اين مواد ممكن است آن قدر جدى باشد كه بينايى به طور كامل از بين برود.

در صورت تماس مواد شوينده يا هر ماده شيميايى ديگر با چشم بايد بلافاصله چند بار چشم را در آب باز و بسته كرد تا ماده از چشم خارج شود. در صورت باقى ماندن ماده شيميايى در چشم، در فاصله زمانى مراجعه مصدوم به چشم پزشك، آسيب ناشى از اين مواد شديد تر مى شود.

آسيب هاى وارده به چشم از نظر زمانى و مالى بسيار هزينه بر است و به علاوه آسيب روانى شديدى به دنبال دارد، بنابر اين پيشگيرى از اين موارد بسيار ضرورى است و بايد هنگام كار با مواد شيميايى و شوينده از عينك هاى حفاظتى استفاده كرد. همچنين بايد اين مواد دور از دسترس اطفال نگهدارى و در حداقل غلظت استفاده شوند، چرا كه هرچه ميزان غلظت بيشتر باشد، آسيب ناشى از اين مواد شوينده و پاك كننده شديدتر مى شود.

خطرمسمومیت کودکان باموادشوینده:

برخى نيز به علت بى دقتى و سهل انگارى، مواد پاك كننده و سفيدكننده را در دسترس كودكان قرار مى دهند و احتمال دارد آنها نيز به علت كنجكاوى با اين مواد در تماس قرار گيرند. اين كار منجر به التهاب و سوختگى دستگاه گوارش مى شود و عمل بلع را با مشكل مواجه مى كند. والدين در صورت مسموميت خوراكى فرزندان، نبایستی آنها را وادار به استفراغ كنند، زیرا اين كار موجب آسيب ديدگى و سوختگى بيشتر دستگاه گوارش مى شود. بنابراين بهتر است تا رساندن مصدوم به بيمارستان يا مراكز درمانى، عمل رقيق سازى با آب يا شير صورت گيرد و به دفعات و به مقدار ۳۰ تا ۵۰ سى سى به كودك، شير يا آب خورانده شود.

توصیه های ایمنی جهت پیشگیری از حوادث ناشی ازموادشوینده :

è هنگام استفاده از شوينده‌هاي شيميايي، حتماً از ماسك مناسب استفاده کنید.
èدر هنگام استفاده از مواد شيميايي و فرآورده هآی شوينده و پاک کننده ، پنجره ها را باز کرده و تهویه را روشن نمایید تا هوا بخوبي در محيط جريان داشته باشد .
èاز مخلوط کردن مواد شيميايي مانند جوهر نمک و مواد سفيد کننده جدا خودداري کنيد، بخار ها و گازهاي ناشي از اين اختلاط بسيار سمي و خفه کننده ميباشد .
èبخار متصاعدشده از تركيب جوهرنمك و وايتكس بسيار خطرناك است؛ خصوصاً براي چشم، پوست و ريه. توصيه مي‌شود از تركيب اين دو ماده خودداري کنيد.
è كاربرد فراوان مواد شوينده و پاك‌كننده از جمله جرم‌گيرها و سفيدكننده‌ها در منازل، موجب انتشار برخي ذرات شيميايي خطرناك در توالت، حمام و آشپزخانه می‌شود و استفاده و تداوم اين مواد به همراه آب گرم هم اثر منفي آن را دوچندان مي‌كند.

èمحصولات شيميايي و شوينده را هميشه در ظرف اصلي آن نگهداري کنيد هيچگاه اين مواد را در ظرف مواد خوراکي ( مانند بطري نوشابه ) نگه داري نکنيد . اين عمل سبب خورده شدن اشتباهي اين مواد توسط کودکان مي شود .
èهميشه پس از استفاده از مواد شيميايي سريعا درب آن را ببنديد .
è بهترين اقدام براي مسمومین ريوي، خروج سريع فرد از محل سربسته و استفاده از هواي آزاد و تماس با اورژانس جهت تجويز اكسيژن و مصرف داروهاي ضدالتهابي است
+ نوشته شده در  پنجشنبه چهارم آذر 1389ساعت 19:37  توسط محمد اجودی شهرستانی  |